به نام یگانه ی هستی بخش

 

حفظ جنگل

محیط زیست هدیه و موهبت الهی است كه حفاظت از آن نخستین وظیفه بشر و شاید مهمترین رسالت انسان باشد. محیط زیست سالم نه‌تنها به سلامت انسان كمك می‌كند، بلكه امكان بهره‌برداری مناسب از مواهب الهی مستتر در آن برای رفع نیازهای بشری را فراهم می‌سازد و از این رو حفاظت از محیط زیست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.اما بشر با فعالیت‌های اقتصادی كه با هدف كسب سود دنبال آن است، همواره نسبت به حفظ محیط زیست بی‌اعتنا بوده، تا جایی كه امروزه آلودگی زیست محیطی به یكی از بلایای بشر تبدیل شده است. هیچ موجودی در كره زمین به اندازة انسان به محیط زیست لطمه نمی‌زند. فعالیت‌های اقتصادی سرمنشأ آلودگی‌های زیست محیطی است. فعالیت‌های تولیدی به شیوه‌های گوناگون (انتقال پساب‌های صنعتی به رودخانه‌ها و دریاها،‌حركت خودروها، دفع ضایعات مصرفی و...) به محیط زیست صدمه می‌زند، اما بخشی از این لطمات با سرمایه‌گذاری‌های مناسب و ضروری، قابل پیشگیری است.

میزان آسیب‌پذیری محیط زیست در كشورهای مختلف، متفاوت است. آلودگی‌های ناشی از مصرف بالای فرآورده‌های نفتی در كشورهای صنعتی، با وجود مطالعات، سرمایه‌گذاری‌ها و تلاش‌های انجام شده در این زمینه،‌بیش از كشورهای در حال توسعه است. در همین حال آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از دفن نامناسب ضایعات صنعتی و نیز برداشت غیرمجاز از جنگل‌ها و مراتع در كشورهای در حال توسعه بیش از كشورهای صنعتی است.

انسان به هوا و غذای سالم و محیط پاك برای زندگی، نیاز مبرم دارد. بسیاری از بیماری‌های همه‌گیر، ناشی از آلودگی‌های زیست محیطی است كه اغلب كمتر مورد توجه مردم می‌باشد. زمین، هوا و آب آلوده، محصول آلوده و ناسالم عرضه می‌كند و انسان با مصرف مواد غذایی آلوده، بیمار خواهد شد و لاجرم می‌بایست هزینه‌های سنگین‌تر بهداشتی درمانی را تقبل نماید.

مصرف سرانه كاغذ یكی از شاخص‌های توسعه اقتصادی تلقی می‌شود. با وجود گسترش رایانه‌های شخصی در سراسر جهان كه خود می‌تواند بر مصرف كاغذ اثر بسزایی داشته باشد، اما هنوز میزان مصرف كاغذ یكی از معیارهای عمده ارزیابی توسعه اقتصادی جوامع تلقی می‌گردد. در كشورهای در حال توسعه كه رایانه‌ها هنوز جایگاه اصلی خود را در مناسبات بشری و فرهنگ عمومی پیدا نكرده و میزان دسترسی مردم به آن هنوز با كشورهای پیشرفته فاصله زیادی دارد، مصرف كاغذ حایز اهمیت است. اما برای تولید كاغذ با هر هدف مصرفی، سالانه می‌بایست میلیون‌ها درخت در جنگل‌ها قلع و قمع شود. سطح پوشش جنگلی در بسیاری از كشورهای در حال توسعه در دو دهه اخیر به شدت كاهش یافته و این در حالی است كه به عقیدة بسیاری از كارشناسان، «جنگل ریه زمین» تلقی شده و نقش كلیدی در پاك‌سازی هوا، جلوگیری از بروز سیلاب‌ها و حفاظت خاك دارد.

ایران دارای منابع طبیعی گسترده و متفاوت در عرصه های جنگل، مرتع و بیابان می‌باشد. احیای جنگلها و مراتع و مدیریت بیابانها با این وسعت نیاز به امكانات مكانیكی وسیع دارد. از طرفی مدیریت صحیح این تجهیزات مكانیكی مستلزم یا نیازمند تعیین رابطه بین ماشین، اقلیم و خاك می‌باشد.استفاده بموقع از این ماشین‌ها منطقی و مفید است ولی انتخاب و كاربرد اشتباه نه تنها مفید نبوده بلكه باعث تخریب منابع طبیعی می‌گردد.

دستاوردهای تحقیقاتی پژوهشگران گروه تحقیقات مكانیزاسیون وماشینهای منابع طبیعی نشان می دهد موارد زیر در استفاده از ماشین ها جهت حفظ جنگل مهم است:

- طراحی و ساخت دستگاه استریل خاك برای ضد عفونی كردن خاك و از بین بردن بذر علفهای هرز در خاك
- تعیین الگوهای مهم مكانیزه كردن تولید نهال برای توسعه جنگل‌كاری
- طراحی وساخت دستگاه علف‌بُر موتوری چرخداربا قابلیت نصب تیغه‌های مختلف برای مبارزه با علفهای هرز
.

هم چنین دولت در برنامه توسعه اقتصادی و اجتماعی جهت حفظ جنگل ها در دستور كار خود قرار داده استكه بخشی از آن به شرخ ذیل می باشد:

- خروج دام از جنگل و ساماندهی جنگل نشینان شمال تا پایان برنامه چهارم به میزان هفتاد درصد

- كاهش پنجاه درصد (50%) دام مازاد از مراتع جهت تعادل بین دام و مرتع و همچنین لغو و اصلاح پروانه چراهای مربوطه.

- توسعه زراعت چوب به میزان حداقل یكصد هزار هكتار،حذف تعرفه واردات چوب وتشدید مبارزه با قاچاق چوب

- توسعه فضای سبز و جنگلهای دست كاشت به میزان حداقل پانصد هزار هكتار، همچنین اجرای عملیات كنترل كانونهای بحرانی بیابان‌زا به میزان حداقل یك و نیم میلیون هكتار.

- پوشش كامل حفاظتی در جنگلهای كشور (شمال، زاگرس، ارسباران، خلیج عمان و ایرانی- تورانی)

- پوشش كامل سوخت‌رسانی به عشایر، جنگل نشینان و روستاییان.

- گسترش مشاركت شوراهای روستایی و بسیج محلی در حفاظت از جنگلها و مراتع به میزان پانزده درصد (15%) از سطح عملیاتی.

- بهره‌برداری از جنگل صرفاً براساس تعدیل اكولوژیك و ضروریات حفظ جنگل صورت می‌گیرد.

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 22 دی 1387    | توسط: علی رضا شامخی    |    | نظرات()